Ашукь Садулгьакай кьве гаф

 
Гьар са шиирдиз, манидиз вичин эвел ава. Гьик1а ва вуч патал ам арадиз  атанват1а.
Исятда чна са хъсан манидикай ихтилат ийин.               
Гьик1 ят1ани, йикъарикай са юкъуз чун Владикавказ шегьердин патарив гувай са
дередиз акъатна.                Хъсан къацу халичадив ч1агурнавай кьакьан
дагъларин к1анивай, гьамга хьтин михьи яд авай гъвеч1и са вац1 авахьзавай.
Ам Самур вац1алай са ц1уд сеферда гъвеч1и тир. Тик, къацу тамари кьунвай
дагълариз килигайла, заз гагь-гагь зун хуьруьн вац1ун кьере авай хьиз жедай.
Шур-шурдивди авахьзавай ци беденда секинвал твазвай.Са вахтунда дагъдин
хуралай заз сув аквадай хьиз жедай. Гьакьван ин чка жуван дередиз ухшар тир.               
Югъ няни жезвай. Гьа и арада заз вац1ун патавай, гьа зун хьтин т1ебиатдал
гьейран хьанвай, Ашукь Садулгьан
хва Бедуллагь муалим акуна. Амни фикирри тухвана гагь вац1уз, гагьни къацу
дагълариз тамашзавай. За фикирна: вац1ун кьере к1валер эцигна яшамиш жезвай
Бедуллагь муалимдиз вичин к1валихъ, вичин хзандихъ вил хьанвай хьтинди я!               
За явашдаказ патаг фена хабар кьуна:               
- Я Бедуллагь муалим, вун атана кьве югъ я. Аквар гьаларай, ваз к1валихъ
вил хьанвай хьиз я?      Бедуллагь муалимди п1узаррикай милиз хъвер авуна, лагьана:                - Рик1ивай лагьайт1а, инсандиз ахьтин са пай ганва: ам гуьрчеквилиз килигналди
тух жедач. Анлайни гъейри, гьа ихьтин т1ебиатдин кьула яшамиш жезвайдаз маса
чкайрикай гьяз гудач. Гьак1 хьайила, ам Аллагьди чаз ганвай савкьат я!
Ам чна диде хьиз хуьн герек я. К1валахнариз, уьмуьр тухуз инсан яргъариз
акъатайт1ани жуван ватандикай фикир  ат1удач. Жуван диде-ватан, жув хайи
чка инсандин руьгьдихъ, намусдихъ галаз алакъа яз амукьда.   
Эгера ин алакъа тахьайт1а, инсан бине авачир етимдиз ухшар жеда.
Адакай чан алай мейит жеда. Гьак1 хьайила инсандин руьгьди, жувазни хабар
авачиз вичин бине, диб авай чкадиз ялда, беденди, руьгьди къуват к1ват1ун  патал.                И вац1уз килигайла, заз буба рик1ел хквезва. Зи кьуд йис тир. Буба гьамиша
концертар гуваз Союздин гьар жуьре  шегьерриз фидай...               
Дуьз лагьайт1а зазни чидач, куьвай ят1ани, зи дидедиз бубадихъ галаз чара
хъжез к1ан хьана. Мумкин я, пехил рик1ер авайбуру бубадилай фитнеяр авуна
жеди дидедиз.               
( Заз рик1ел хквезва. Ашукь Садулгьан юлдаш, Хатужай хала, хъсан гуьрчек,
шумал буйдин, хъуьтуьл къилихрин мергьяметлу дишегьли тир. Ам, пара вахтара,
чпин к1валин рак1арин патав гвай секуьдив ацукьна жедай. Патавай аялар фидайла,
ада гьамиша жибиндай са зат1 акъудна: «Чан балаяр», - лугьуз, гудай.
Ада гайи зат1арихъ вил галайт1ани, чун парани-пара адан мергьяметлувили
гьейранардай. Гилани чи рик1ел Хатужай хала, дугъри дишегьли, гьа рак1арин
патав ацукьнамай хьиз аквазва. Гагь-гагь патавай фидайла: «Ише чан бала!»,
- лугьудай сесни фикирдиз къведа. Жуваз хабар тушиз кьилни гьанихъ элкъуьрда.
Касни авачт1ани, фикирдай шикил аквада. Рик1яй: «Женнет гурай ваз!» -лугьуда.               
Дугъридихъни ажугъдихъ са къуват ава. Ажугъ, писвал турдаз, себни, къаргъиш къведа.
Дугъри турдаз - хийирдин дуьаяр. За фикирдай: ихьтин хуш къилихрин, акьуллу
дишегьли ягъалмиш хьун патал, гьикьван зегьмет къачунайт1а рик1 ч1улавбуру.)               
- Эхир ки, зи дидединди лап рик1ивай чара хьун тир. Мад вуч ийин: гьикьван
буба алахънат1ани хийир авачир. Мад са экуьнихъди абур, зунни к1еме къачуна,
райондин центрдиз фидайвал хьана, суд ийиз. Фидай рекьени минетарнай бубади,
амма дидедиз сес атанач. Гьа ик1а яваш-яваш чун акъатна Ахцегьиз.
Кверелди лугьун. Суддиз фена. Чи нубат атана. Судьяди эвер гана.
Чун залда ацукьна хьиз, судья рахана:               
- Куь суд авун паталди ц1уд манат пул кассадиз гун герек я.
Тахьайт1а суд ийидай ихтияр авач.               
Ц1уд манат ван хьайи дидедиз кич1е хьана. Ам гьинай гъида – са калин къимет.
Чара хьанач. Эхткуьн меслят хьана. Гьа и меслятдалди, элхкъвена хквезвай ч1авуз,
чун вац1ун са къерехдив ацукьна, ялар ягъиз. Бубадин п1узаррал хъвер алай.
Заз ахпа чир хьана, бубадини судьяди меслят авурди. Дидедизни и к1валах,
вич алцурар авурди, буба амачирла геж хьиз чир хьанай. Ашукьдин яракь гьамиша
адан къуьнуьхъ галайди я. Гьа и ял ягъизвай макъамда, бубади хурал чуьнгуьр эцигна,
ихьтин са мани лагьана.
               



               Ширин
Са варз кьван я чи араяр серин я,
Чи муьгьуьбат гьуьлерлайни дерин я,
Са юкъузни фидач хьи вун рик1елай,
Гьич вахъай зи вил ат1удач, ширин я!
 
Ша жейранди хьиз, завди вуна
Башламиша ихтилат ширин, ширин, ширин.

Зазни пара к1анда вакай яр хьана,
Тахсир зид туш, ам бубадин кар хьана.
Закай инжиклу жемир вун, гуьзел яр:
Ви рик1елай бетер зи рик1 т1ар хьана.

Ша жейранди хьиз, завди вуна
Башламиша ихтилат ширин, ширин, ширин.