Бала багьа я

      
        (гьикая)
 
Эждер, хизанни галаз, ял ягъиз, Приморскдиз физ рекье авай. Абуру чпиз няналди амукьун фикирда аваз герек  недай –хъвадай ва маса шейэр, гьатта чай ийидай самоварни къачунвай. Эждеран вилер рекьел, япар гъвеч1и Айишатахъ галай. Ада « им гьи хуьр я, гила гьи патахъ физва, гьуьлуьн кьере морожнияр авайди яни…» суалар гузвай. Хуьряй экъеч1на гьуьлуьн къерехдиз агакьдалди бубади биц\и рушан итижар кьилиз акъудна, суалриз жавабар гана.
-Дах ат1аниз килиг,- мягьтелвал квай гьарай акъатна биц1екай. 
Рекьин къерехда экъеч1навай нац1арилай са 4-5 метрдин яргъай са уьтери юзазвай  ч1улав са зат1 акуна Эждераз.  Ада машин сифтедай явашарна, ахпа къвалавди гьална акъвазарна.  Къумадал алайди  кали гьа гила мад ханвай дана тир.  Ам бегьем кьурунни авунвачир .  Ракъини са артух чимивал ийизвачир. Гьайван,  к1вачел къарагъиз к1анз ялвариз,  алукь хъийиз, гьелек хьанвай.
-Дах, ша чна ам  машинда эцигин , ахпа чи к1вализ хутахна, сагъар хъийин, ам ина амукьайт1а гьик1 жеда?- суална Айишата.
Руш мет1ел кьунвай дидеди лугьузва:
-Я чан руш, адазни вичин диде авайди я, ваз хьиз .
- Ам вичин дидеди гадарнавайди аквазвачни ваз, я диде? Адаз вичин бала к1ан хьанвач.
- Гьайванри чпин балаяр гадардай туш , чан руш.
 Абур акъвазай чкадлай дана хъсандиз аквазвай. Аялди адалай вилер алудзавачир.
Тамаматани  Эждера  кьилди куьмек авачиз амай гьайвандиз гагь-гагь  вил язавай хурудихъай галатай каял хьиз амай данадиз.
Югъ нисинлай алатнавай. Ракъини вичин к1валах ийизвайди кузвай къумади къалурзавай.
Чими хьайи гьайвандин сивел каф атанвай.
-Гьайван ат1а таран сериндик тухвана к1анда,- лугьузва баладин къадир авай Тамамат дидеди.
Эждера фена, къужахдиз хкажна, дана хизан ацукьнавай сериндик,  алачухдин мукьув  хкана.
 - Кал хкведа, ада вичин баладиз некни гуда, ахпа вичихъ галаз я нац1ариз, я тамун  сериндик  тухуда.
Айишатан шадвал артух хьана, дана мукьув хкайди, гуя адаз вичин тай жагъана къугъвадай. Адан патав фена  къугъваз к1анз к1анзавай .
 Физ гьуьлуьк экеч1из  хкеч1из чуьхуьз, ахпа къумадал ярх жез,  лезет хкудиз югъ нисинлай алатна.  Самовардиз к1арасар вегьезвай Эждер нац1ар галай патахъ  килигна.
-Я  руш, ван-сес ийимир садра, нац1арай са зат1 юзазва.
- Белки, кал ят1а?  Фена, килигна к1анда, адаз дана аквадайвал ийидайвал.
Тамамат, самовардал машгъул хьанвай, вичин фикир кьилиз акъудиз агакьнач, нац1арин арадай ширх- ширхдин ван кьилеллаз кал экъеч1на. Ам ч1угуна вичин данадин патав фена.  Мез гуз, туьмерар ийиз, т1иш эцягъиз кал ацукьнавай дана къарагъариз, адаз нек гуз алахъна. Гзаф гьавалат хьана, амма дана, к1вачер хкатиз, ярхар хъжезвай. Эхир кал игис хьана, данадин патав ацукьна. Са хейлин вахт алатна, мад кал къарагъна ва вичин бала к1вачел къарагъариз алахъна. Эхирни гьайван хкаж хьана ва мамуник экеч1на.
И шикил акур хизандин къуьнерилай залан пар алатна.
Айишатаз калинни данадин къвалав физ к1анз хьана. Абур санал акур адан гуьгьуьлар акваз акваз ачух хьана. Тамун булахдин цив ац1урнавай самовардай бугъ акъатна. Чаярни хъваз гьайванрин хесетрикай , ихтилатар ийиз ацукьнавай Эждеразни Тамаматаз чпин патав ацукьнавай руш мус  къарагънат1ани акунач.   Айишатай акъатай гьарайди абур ацукьнавай чкадилай цавуз акъудна. Данадин патав физ к1анзавай Айишатал кали    гьужумзавай. Тамаматан рик1 аватна. Вири рик1елай  фена ада бала къутармишиз чукурна. Эждералайни вилик акатна.  Ада кьве гъилни ахъайна , Айишат вичин къужахдиз хкажна. Бала дидедин гардандик кк1ана. 
Ихьтин гьайбат акур кал элкъвена ва ада данадин патав чукур хъувуна. Адан вилик акъвазна , гуя ада лугьузвай,  вун за садавни вугудач. Мал ят1ани, ада вичин дидевал къалурна.
-Ада жанавурни бамишда, амма  вичин бала хуьда, ам диде я,- лагьана Эджера.
Чан-рик1 авуна, шезвай балани секинарна , адаз гьакъикъатдикай суьгьбетар авур Тамамат хиялри тухвана. Кализни данадиз килигиз дишегьлидин фикирар лап яргъариз фена. Телевизордай къалурзавай передачайрай акур куьрпеяр хаз,  духтурханайрин рак1аррихъ гадарзавай, вокзалрик
тазвай, зир-зибилдин ящикриз вегьезвай сиягьар рик1ел хтана. Ахьтинбуруз и гьайванар къалуриз хьанайт1а, гьикьван хъсан тир. И гьайванрилай чешне къачудайвал. Дидевилин дережа гьамиша вине аваз хуьдайвал. Балаяр дидеяр галачиз амукь тийидайвал, детдомриз ават тийидайвал. Гьайванар кьванни амачир дидейрикай и дуьньядал аламукьна вучда?