Гъалибвилик пай кутур стхаяр

 Гзаф дагъвияр хьиз, Салманов Салманни кьил хуьз Бакудин нафт1адин мяденриз акъатнай. Анра суткада 12-14 сятда к1валахун регьят кар тушир. вучдай, масса чара авачир. Еке хизан хвена кIанзавай. Вахтни секинди тушир. Фялеяр Урусатда ва бакуда кьиле физвай вакъиайрин таъсирдик акатнавай. Большевикри абур кар алай месэлайрин гъавурда твазвай. Салманни абурун жергейрик экечIна. Ада шегьердани ва хуьруьз хтайлани «Фарух» тешкилатдин кьиле авайбурун тапшуругъдалди зегьметчияр гъавурдик кутунин кIвалахда активвилелди иштиракзавай. Дагъвияр пачагь, ханар, бегар амачирдан, кесибриз жемятдин саналди тир майишатар хийирлу тирдан гъавурда твазвай. Гьайиф хьи, инкъилабдин идеяйри руьгь кутунвай дагъвидин уьмуьр яргъалди фенач. Гьахълувал, азадвал патал женгиник экечIай ахнигвиди экуь гележег патал чан гана.
   Уьмуьрдин юлдаш Ханбиче сад-садалай гъвечIи кьуд аял галаз амукьна. Ам вичин бубадин кIвализ Хорелдал хъфена. Ада вичел ацалтай гьар са кIвалах тамамарна, хизандиз ризкьи къазанмишна. И четин вахтунда ч1ехи хва Т1ежибакай Ханбичедиз гьар са камуна кумекчи, даях хьана. Ада колхозда к1валахни ийиз, к1валин майишатни идара ийизвай. Вик1егь, кар алакьдай жегьил гададал колхоздин правлениди хперин суьруь ихтибарна. Зегьметар гзаф ацалтнат1ани Ханбичеди аялар дарвал тагана, ч1ехи авуна. Гуьгъуьнлай абур  Бут-Къазмайрал куьч хьанай.
1940-йисуз Т1ежибалай  кьве йисан гъвеч1и стха Батманаз Кьасумхуьруьн РВК-дай Яру Армиядин жергейриз эвер гана. Вучиз лагьайт1а Т1ежиб колхозда кар алай, герек пешекаррикай сад тир. Ам колхоздин правлениди ахъайнач.
Ватандин Ч1ехи дяве башламишайла Салманов Батмана къулллугъзавай частарни гьасятда душмандиз басрух гудай женгерик экечIна. Адаз Кавказ, Сталинград хуьдай ва ахпа гьужумдиз фидай женгера иштиракун кьисмет хьана. Хирерни хьайи аскер Германиядин чилелни акъатна. 1944-йисан декабрдиз залан хирер хьуникди Батман Салманов армиядин жергейрай ахъайна. 1 -группадин набутдин гимнастеркадал  женгера къалурай кьегьалвилерай гайи Ватандин дяведин 1-лагьай дережадин орденди, "Кавказ оборона авунай", "Германиядин винел гъалиб хьунай" медалри нур гузвай.
Сад лагьай группадин набут я лагьана ада вахтар кимерал. цIару серинрик акъуднач. Сифтедай "Комсомол" колхозда, гуьгъуьнлайни "Комсомольский" совхозда гьакъисагъвилелди зегьмет ч1угуна.
 Уьлкве кIеве гьатнавайдакай, душман Грозныйдив, Махачкъаладив агакьзавайдакай хабар хьайила вишералди дагъвияр гуьгуьллувилелди фронтдиз фенай. Абурун арада Батманан ч1ехи стха Т1ежибни авай. 1942-йисан январдиз, дяведин женгер яц1а авай вахтунда, аскердин форма алукIай Салманова 209-стрелковый дивизиядин частарик кваз душмандихъ галаз кьиле тухвай хейлин женгера иштиракна. Яру Армия душмандал гъалиб жедалди кьве варз амаз, залан хирер хьуникди, ам госпиталдиз аватна, ахпа хуьруьзни хтана. Гъалибвилин югъ стха  Батманахъ ва хуьрунвийрихъ галаз хуьре къаршиламишна. Ам  Ватандин дяведин II-дережадин ордендин, «Женгерин лайихлувилерай», «Кавказ оборона авунай» ва са жерге маса шабагьрин сагьиб я.
Ч1ехи Гъалибвилик чпин пай кутур стхаяр Т1ежиб ва Батман Бут-Къазмайрал рагьметдиз фена ва анин сурара кучуднава. Абурун рухвайри ,хтулри, птулри и хуьре уьмуьр кечирмишзава!


Рецензии